‘Burundezen hebben honger naar het Woord’

door Anne-Wil Jens

Tijdens de laatstgehouden synode besloten de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) aan het werk te gaan in drie nieuw zendingsgebieden, onder andere Burundi. Contacten met de enige, reformatorische kerk in Burundi ontstonden afgelopen jaren via de Culemborgse christelijk-gereformeerde broeder I. Nimpagaritse, afkomstig uit Burundi. In Nederland kwam hij tot geloof en kreeg hij het verlangen het Evangelie in zijn thuisland te verbreiden. “De kerkgebouwen in Burundi zijn in slechte staat, maar toch zie je de wil om elkaar te ontmoeten en diensten te houden.”

Tijdens de burgeroorlog in Burundi (1993-2003) kwam broeder Nimpagaritse naar Nederland. Als voormalig minister was hij het niet eens met de regering en daarom werd hij bedreigd. “Een Franstalig land zou meer voor de hand liggen, maar als je op de vlucht bent, heb je geen tijd om uit te zoeken waar je heen wilt. Meerdere keren heb ik gevaarlijke situaties meegemaakt, maar die heb ik steeds overleefd. Mijn komst naar Nederland is Gods leiding geweest. Hij had hier een taak voor mij.”

Asielzoekerscentrum
Nimpagaritse kwam terecht in het asielzoekerscentrum in Zwolle en vervolgens in Culemborg. “Er was een comité van diakenen en ouderlingen van de CGK in Culemborg die ons op zondag ophaalden om de kerkdienst bij te wonen. Doordeweeks hielpen ze ons met de taal en deden ze Bijbelstudie met ons. Er waren mensen uit diverse landen. Zelf hielp ik mee met het pastorale werk door de Bijbelstudie te vertalen voor de asielzoekers die geen Engels konden verstaan.” Het merendeel van de asielzoekers kwam namelijk uit Franstalige landen. Twee jaar later werd hij herenigd met zijn vrouw en kinderen die naar Nederland kwamen. Inmiddels had hij de beschikking over een huis. “Ik heb het ervaren als Gods leiding. Hij wist dat mijn kinderen zouden komen en heeft mij een huis geschonken dat groot genoeg is voor mijn gezin. Ik heb veel goeds uit Gods hand mogen ontvangen. Daarvoor ben ik dankbaar.”

Rijkdom
Nimpagaritse groeide in Burundi op in een rooms-katholiek gezin. In 1996 kwam hij in contact met protestantse kerken toen hij in Kenia woonde. Tijdens de Bijbelstudies in het asielzoekerscentrum ging de Bijbel meer voor hem leven. Ook werd hij zich bewust van de ‘rijkdom van de Reformatie’, zoals hij zelf zegt. “Calvijn ging zo diep. Hij heeft diepe analyses geschreven over het Woord. Door de Reformatie is duidelijk geworden dat het Woord van God een eenheid is. Het is een richtlijn voor elke christen. Elke christen zou moeten beschikken over een Bijbel om die elke dag te lezen.”

Broeder Nimpagaritse is door de Église Protestante Reformée de Burundi (ERPB, zie kader) gevraagd als evangelist mee te werken aan de stichting van reformatorische kerken in Burundi. De ERPB telt nu zo’n zeventien gemeentes verdeeld over acht provincies in Burundi. De CGK wil de ERPB ondersteunen bij het geven van theologisch onderwijs, zodat predikanten goed opgeleid worden en hun kennis over de Bijbel en dogmatiek zal toenemen. “De reformatorische leer is eigenlijk vrij nieuw voor Burundezen. Men is vooral gewend aan pinkster- en evangelische gemeenten. In de pinkstergemeente lijkt het soms net of er voodoopraktijken plaatsvinden. In de ERPB heeft juist de preek een bijzondere plaats in de eredienst.”

Nimpagaritse is momenteel bezig om onder andere de Drie Formulieren van Enigheid te vertalen in het Kurundi, de hoofdtaal van Burundi. Ook het doop- en het avondmaalsformulier moeten vertaald worden. Nimpagaritse is inmiddels klaar met de vertaling van de Heidelbergse Catechismus en is inmiddels begonnen aan de Dordtse Leerregels. Samen met ds. L. Butter en ds. G. Drayer heeft hij in juli 2009 een bezoek gebracht aan de Hope Africa University in Bujumbura, de hoofdstad van Burundi. Op deze theologische faculteit worden de toekomstige predikanten van de ERPB opgeleid. Zij zullen worden onderwezen in de reformatorische leer. “We hopen dat meer jongeren deze opleiding gaan volgen, waardoor de kerk snel zal groeien.”

Toekomst
Nimpagaritse is erg optimistisch over de kerk in Burundi. “Burundezen hebben honger naar het Woord. Vorig jaar mei was ik in één van de gemeentes waar zo’n honderd mensen aanwezig waren. Het dak van het gebouw was niet goed meer en het ging regenen, maar de mensen bleven tot het einde van de dienst. De kerkgebouwen zijn in slechte staat, maar toch zie je de wil om elkaar te ontmoeten en diensten te houden. Ze proberen wel zelf iets te bouwen, maar de kwaliteit van het bouwmateriaal is niet goed. Daarom is er steun nodig. Mijn droom is dat met financiële steun van Nederlandse kerken in Burundi kerkgebouwen neergezet kunnen worden. In Burundi is er vanuit de overheid geen bezwaar tegen de reformatorische leer. De wegen zijn open voor ons. Wij hopen meer Burundezen de goede boodschap van de Bijbel mee te geven, zodat Gods koninkrijk zal groeien.”

Kader 1: EPRB, reformatorische kerk in Burundi
De Église Protestante Reformée de Burundi (EPRB) is in 2001 geïnstitueerd en wil temidden van 230 andere denominaties (voornamelijk charismatisch en rooms-katholiek) het spoor van de Reformatie volgen. De kerk bestaat uit veertien gemeenten met zeven predikanten en een ledenaantal van ongeveer 1200 zielen. Van de predikanten heeft er één, ds. J. Bararu, een vierjarige theologische opleiding genoten. De anderen hebben slechts enige vorming, voornamelijk gegeven door ds. Bararu zelf. De ERPB heeft dezelfde belijdenissen als de CGK en het kerkelijk leven is op ongeveer dezelfde manier gestructureerd. Enkele jaren geleden kwam de EPRB in contact met br. I. Nimpagaritse. De EPRB heeft broeder Nimpagaritse gevraagd als evangelist mee te werken aan de opbouw en vorming van hun kerken.

Kader 2: Zendingswerk in Burundi
Komende jaren hopen Deputaten Buitenlandse zending uitvoering te geven aan onderstaande opdrachten voor het zendingswerk in Burundi:
1. Predikanten en theologen van de CGK gaan met regelmaat naar Burundi om theologisch onderwijs (in cursusvorm) te geven aan Burundese predikanten en ouderlingen van de EPRB.
2. De CGK stelt studiebeurzen beschikbaar voor EPRB-predikanten en -ouderlingen om te studeren aan de theologische opleiding van de Amerikaanse Methodistenkerk in Bujumbura, de hoofdstad van Burundi.
3. Deputaten bezinnen zich op de vraag hoe Burundese theologen verder te kunnen vormen in de reformatorische theologie, en geven daar praktische uitvoering aan. Ds. J. Bararu zal als eerste extra studie volgen.