Gedisciplineerd
Het moest er een keer van komen: een gesprek met Kees. Kees is een leuke vent. Slim ook. En daardoor had hij tot nu toe zijn schoolloopbaan met twee vingers in de neus kunnen doorlopen. Nu was hij op aandringen van zijn ouders bij ons terechtgekomen. Wij merkten al vrij snel dat Kees niet één van de meest gemotiveerde studenten was. Er kwam nauwelijks iets uit zijn vingers, hij verzuimde steeds vaker colleges en was een blok aan het been van zijn groepsgenoten met wie hij opdrachten moest doen. Kortom, tijd voor een gesprek met mij.
In dit soort gevallen heb ik er helemaal niet de behoefte aan iemand op z’n kop te geven, de oren te wassen, of wat dan ook. Ik nodig zo’n jongen vriendelijk uit om zijn verhaal te doen. Dus Kees begon te vertellen. Keurig in de gereformeerde traditie opgevoede jongen, duidelijk normen en waarden patroon meegekregen, geen grote problemen of zeer moeilijke dingen meegemaakt, hooguit wat last gehad van zijn autistische broertje, meer niet. Hij sloot zijn verhaal af met: ‘ik weet wel wat het probleem is, ik ben lui en heb geen discipline.’  ‘Volgens mij is dat helemaal niet jouw probleem’, reageerde ik. Hij keek mij met grote en verbaasde ogen aan.

Gepassioneerd
Ik zei: ‘weet je wat ik bij jou beluister en wat het punt is? Jij bent nog steeds dat jongetje dat huiswerk moet doen van de juf of van de meester en daar heb je geen zin in. Maar daar gáát het hier helemaal niet om! Wat wil jij nu in dit leven? Zie je het als een reeks verplichtingen waaraan jij moet voldoen of wil je verschil uitmaken? Hoe wil jij een licht zijn in deze wereld? Hoe wil jij vrucht dragen? Waar heb jij een passie voor? Hoe wil je dat er aan het einde van je leven over je gesproken wordt door de mensen die je meegemaakt hebben?’ Hij keek me aan alsof hij het in Keulen hoorde donderen. Zo had hij er nog nooit over nagedacht. En opeens kwam het. ‘Nu u het zo zegt, ik zou zo willen zijn als mijn opa.’ Hij begon te vertellen over zijn inmiddels overleden opa. Hoe deze zich ingezet had voor (verdrukte) medemensen. Geen tijd en geen moeite was opa te veel om zijn doel te bereiken. ‘Dat wil ik ook!’, zei Kees. Opgetogen hebben we hiervoor samen prachtige afspraken gemaakt.
Wat mij de rest van die middag bezighield, was dat er nog nooit een volwassene op dit niveau met Kees had gesproken. Hij had altijd gehoord hoe het hoort en hoe het moet, maar nog nooit was zijn verlangen opgewekt.
Aan het einde van het gesprek kreeg ik een ferme handdruk van Kees. Net als van een echte man.

E.J. van Dijk