Sommigen vinden het moeilijk te verteren dat er in de Bijbel zogenaamde ‘ongerijmdheden’ staan. Zo meldt Marcus dat de Here Jezus de blinde Bartimeüs ontmoette bij het verlaten van Jericho, terwijl Lucas schrijft dat dit bij het binnengaan was. Om dichter bij Pasen te blijven: Lucas en Johannes hebben het over twee engelen bij het lege graf, Mattheüs en Markus over één engel. Er zullen door geleerde theologen best theorieën zijn bedacht over hoe dat nu kan, maar boeien doet het me niet. Het is ook niet te hopen dat dit soort verschillen aanvechtingen worden voor het geloof. Zelf denk ik dat ooggetuigenverslagen van ernstige of indrukwekkende gebeurtenissen juist aan kracht winnen als er op onderdelen verschillen bestaan. Ons menselijk observatievermogen en geheugen is aan beperkingen onderhevig. Als ooggetuigen exact hetzelfde verhaal geven, dan kan zomaar de indruk bestaan dat dit afgesproken werk is. Dit dan met de vooropgezette bedoeling om de hoorder een bepaalde richting op te duwen, oftewel: fraude. Een moeder van een patiënt die exact de symptomenlijst bij haar zoon op kan noemen die behoren bij een specifieke aandoening moet je ook niet vertrouwen. Geen mens voldoet exact aan alle criteria. Afwijking op onderdelen vergroot juist de geloofwaardigheid. Overigens, door al dit soort discussies komt de genezing van Bartimeüs en de opstanding van Jezus Christus op de achtergrond te staan. En dat was zeker niet de bedoeling van de evangelisten.

Geheugen als zeef

Zoals gezegd, ons geheugen is beperkt. Ds. en dr. Kater had het in zijn vorige column hier ook al over het geheugen en ooggetuigenverslagen (weet u het nog?).  Zo is wetenschappelijk bewezen dat een patiënt bij het verlaten van de spreekkamer binnen de kortste keren het grootste deel van de informatie weer kwijt is. Ik heb het bij de dierenarts: ik sta buiten met onze Flip (Frans bulletje) en ben vergeten wat ik ook al weer moest doen. Het kan nog erger. Ik had het er met een vriend (trouw kerkganger) over, je vergeet zoveel van wat er in de preek naar je toekomt. Laten predikanten zich hierover maar geen illusies maken. Toch is er troost. Je weet niet wat je twee weken geleden gegeten hebt (we eten nogal gevarieerd), toch heeft ook die maaltijd bijgedragen aan de instandhouding van je lichaam. Zo mag het ook zijn met preken: je mag wat vergeten, maar toch zal het dienen tot instandhouding en opbouw van je geloof.

Frank Visscher